Boekrecensies van Charles Kuijpers

Het op 17 februari 2026 verschenen boek “Een woord voor” van Eva Meijer is gebaseerd op een oorspronkelijke gedachte. Wat gebeurt er als er ineens woorden uit onze moerstaal spoorloos verdwijnen, maar dan ook letterlijk. Mik is timmerman, Uma is dichter en Agnes is taalkundige. Deze mensen spelen samen met de leden van het kabinet de hoofdrol in het intrigerende verhaal. Als het woord “achteloos” in het niets verdwijnt, merkt niemand dat op. Het woord is nergens meer te vinden, en niemand kan het nog gebruiken. Het fenomeen gaat opvallen als er successievelijk steeds meer woorden verdwijnen en het moeilijk blijkt daarvoor aanvaardbare alternatieven met eenzelfde betekenis te vinden. Het wordt onrustig in het land, en de politiek gaat zich ermee bezighouden als er een taalstrijd ontstaat na de verdwijning van het woord “geel”. Twee groepen staan tegenover elkaar: de ene gebruikt daarvoor het woord “zon”, de andere het woord “kaas”. Het kabinet onderkent de ernst. “ ‘We moeten iets doe...

Op 13 maart 2026 verscheen “Nederblues” van Loek Dekker en Ben Maarleveld. Het is een fraai overzicht van de ontwikkeling van de bluesmuziek bij diverse toonaangevende Nederlandse popgroepen. Na een inspirerend voorwoord van de steengoede zangeres Tineke Schoemaker van de band “Barrelhouse” (luister op Spotify naar bijvoorbeeld “Almost there”) blijkt uit de “Verantwoording” dat buurjongen Charles de blijvende belangstelling van auteur Ben Maarleveld voor de Nederblues al op zeer jonge leeftijd heeft veroorzaakt. Dat moet nu meer dan 55 jaar geleden zijn geweest! De boeiende inleiding over de geschiedenis van de blues in algemene zin biedt een historisch kader van dit intrigerende muziekgenre. Het is een interessante verhandeling over de oude tijden waarin tijdens de slavernij deze muziek ontstond als een soort troost in de ontberingen van destijds. Over de toonaangevende Nederlandse formaties die zich volledig of deels met bluesmuziek bezighielden, geeft het boek in acht afzonderlijk...

De op 26 februari 2026 verschenen roman “De krenking” van Wanda Reisel gaat over huisarts Levi Levi. Hij wordt als waarnemer in de praktijk van Jakob en Kiek Veder in een Noord-Hollands dorpje geconfronteerd met een medische noodsituatie thuis bij een doodzieke patiënt. Direct en doortastend handelen is volgens Levi vereist, en in het bijzijn van praktijkassistente Mette krijgt de patiënt die op onmenselijke wijze in zijn bloed dreigt te stikken, actieve euthanasie. In de openingsscène van het verhaal wordt Levi op ongehoord brute wijze van zijn bed gelicht in de camper waarin hij woont na zijn scheiding van zijn vrouw Lea. Hij weet werkelijk niet wat hem overkomt en is zich van geen kwaad bewust. Totdat blijkt dat Mette over de euthanasie heeft gepraat met haar vriend die medicijnen studeert. Deze heeft het verteld aan de begeleider van zijn coassistentschap in het ziekenhuis, waarna de begeleider aangifte heeft gedaan bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Deze gang van zaken ve...

Op 20 februari 2026 verscheen de nieuwe roman van Carl Slotboom. Hij maakte eerder al indruk met de hier besproken boeken “ Bevroren tijd ”(2022; 4*), “ Weer net als eerst ”(2023; 5*) en “ De tijd voorbij ”(2025; 4*). Met het prachtige en ontroerende “Dag Nina” heeft hij nu een waar meesterwerk afgeleverd. De openingsscène is een beeldend beschreven storm die rond het huis van de 36-jarige vrijgezel Paul van Berkel giert. Mooie natuurtaferelen strelen het oog van de lezer. Het lijkt een metafoor van de onrust die in het verhaal met regelmaat de kop zal opsteken. Paul heeft al een jaar of vier een latrelatie met Sophie. Zij laten elkaar vrij maar houden ook veel van elkaar. Sophie wil zich niet binden en beiden gedijen goed in deze situatie. Dan wordt het heftig: Pauls vader Otto blijkt beginnende vasculaire dementie te hebben, waarbij hij in een voor zijn omgeving moeilijke ontkenningsfase zit. “Het leven is als een zeepbel, die ieder moment uit elkaar kan spatten en daardoor alles...

Het Boekenweekessay 2026 “Ik zou uw dochter kunnen zijn” is geschreven door filosoof en journalist Doortje Smithuijsen. Onderwerp van het essay is vanzelfsprekend het thema van de Boekenweek: “Mijn generatie”. Volgens de flaptekst gaat het niet over alle babyboomers, ook niet over alle millennials. Het gaat over een grote groep welvarende Nederlanders die elkaar beconcurreren vanwege hun verschillende vormen van welvaart. Het boekje begint met een te ver gezochte metafoor. In een bioscoop verzamelt zich een groep babyboomers die ter plaatse te horen krijgt dat de voorstelling is uitverkocht. Dat leidt tot verbazing omdat er een kwartier voor aanvang nog niemand te zien is behalve de bedoelde groep. Het blijkt te worden veroorzaakt door een digitaal systeem van kaartverkoop. De babyboomers worden daarbij neergezet als digitaal onnozelaars, een grove misvatting inzake een behoorlijk deel van die groep (zeg ik als 73-jarige). Het hoofdstukje eindigt als volgt: “Dit essay gaat over tel...

Deze week worden vanaf maandag op vijf achtereenvolgende dagen weer de nieuwe afleveringen uitgezonden van de onvolprezen “Eus’ boekenclub”. Werd dat programma in voorgaande jaren in de vooravond uitgezonden, dit jaar is in een vlaag van verstandsverbijstering besloten het laat in de avond te plaatsen. Eenmaal om 22:15 u., driemaal om 22:40 u. en eenmaal zelfs om 23:00 u. En dan vindt men vervolgens dat de kijkcijfers laag zijn. Elk weldenkend mens begrijpt meteen hoe dat komt. De meeste mensen hebben namelijk een gezonde dosis slaap nodig om overdag naar behoren te kunnen functioneren. En wat zeggen die kijkcijfers nu nog sinds de introductie van interactieve tv? Velen kijken het programma de volgende dag, al dan niet opgenomen. En die worden uiteraard niet meegeteld. De eerste aflevering van maandagavond was een schot in de roos: een interessante gedachtewisseling met Splinter Chabot over diens nieuwe boek, en een boeiend gesprekje in de rubriek “De Taalapotheek” met de sympathieke...

Het Boekenweekgeschenk 2026 is geschreven door Hendrik Groen alias Peter de Smet. De door een faillissement werkloos geraakte filiaalmanager van een schoenwinkel Anton Struik (61) droomt nog steeds van een reis vanuit Italië naar Nederland met een Piaggio. Dat is een mini-vrachtwagentje met een pruttelmotor, zeer lage topsnelheid en drie wielen. Op een feestje van zijn zus ontmoet Anton haar buurvrouw Marieke Bollegraaf (58). Na een aarzelend begin raken de twee aan de praat met behulp van de nodige alcoholische versnaperingen. En ze besluiten samen de Piaggio-droom van Anton te verwezenlijken. De relatie van Mariekes dochter Wendy strandt. Zij meldt zich bij haar moeder, en die ziet daarin een mooie kans om de zorg voor haar twee katten over te laten aan Wendy, waardoor ze met Anton naar Italië kan. “Marieke was Wendy’s kamer aan het opruimen. Of eigenlijk zat ze op het bed en bladerde door oude fotoalbums vol stilgezet geluk. Er werd aangebeld, ze schrok op; was het al zo laat? Z...