Boekrecensies van Charles Kuijpers

 Elbert Dijkgraaf is hoogleraar in de Empirische economie van de publieke sector aan de Erasmusuniversiteit Rotterdam. Op 30 juni 2026 verscheen zijn debuutroman en techno-thriller “De trage vorm van een algoritme”. Het is een verhaal over een hoogst actueel thema: de invloed van kunstmatige intelligentie (AI) in het algemeen en op de ontwikkeling van de wetenschap in universiteiten in het bijzonder. Kernthema is de vraag of AI op grote schaal bruikbaar is op de universiteit of juist zoveel mogelijk moet worden gemeden. Als Chat GPT een nieuwe statistische analyse in luttele seconden blijkt te kunnen uitvoeren waar mensen een gigantisch veelvoud van die tijd nodig hebben om hetzelfde te bereiken, stelt de ik-persoon, hoogleraar, de vraag die de titel van het boek wordt. “Ben ik nu de trage vorm van een algoritme?” In de hooglerarenvergadering wordt er door collega’s laatdunkend gedaan over de mening van de verteller (hierna te noemen: V) over de toepasbaarheid van AI in de wete...

Eerder zijn hier “ De dag dat ik mijn naam veranderde ” (2020) en “ Rimpeling ” (2025) van Bibi Dumon Tak besproken. Beide boeken waren zeer goed. Op 3 juli 2026 verscheen haar novelle “Zomer op de gifbelt”. Het is een zeer indringend verhaal over de Volgermeer (polder) ten noorden van Amsterdam. Het is een gebied waar jarenlang enorme hoeveelheden afval werden gestort. Er liggen naast “gewoon” afval vele tienduizenden vaten met zwaar giftige stoffen. Onder meer gaat het om het zgn. 2,4,5-T ofwel trichloorfenoxyazijnzuur, dat in de Vietnamoorlog de basis vormde voor het beruchte ontbladeringsmiddel Agent Orange. Een al even naargeestig bijproduct ervan is dioxine dat op andere plaatsen tot internationale gifschandalen leidde. In de Volgermeer is deze grootste gifbelt van West-Europa afgedekt met een laag folie omdat opruimen te veel geld zou kosten. Een schoolvoorbeeld van wanstaltig overheidsbeleid waarvoor volgende generaties zullen moeten opdraaien. Dumon Tak is in 2025 vele dagen...

Op 11 februari 2026 presenteerde emeritus-hoogleraar Fik Meijer (1942) in het Rijksmuseum voor Oudheden op de van hem bekende bevlogen wijze zijn boek “ Thalassa ”. Het belandde meteen op mijn stapel te lezen boeken, en was door grote drukte pas kortgeleden aan de beurt. En wat was het genieten! Thalassa was bij de oude Grieken de oergodin van de zee. Het woord betekent ook zee. De Middellandse Zee speelde in de oudheid een grote rol bij de Grieken en Romeinen en ook bij andere volkeren in de wijde omtrek. Meijer die na zijn studie begon als leraar Grieks op het Bonaventuralyceum in Leiden, is altijd een adembenemende verteller geweest, dat is mij uit eigen wetenschap sinds halverwege de jaren zestig bekend. Rond de eeuwwisseling werd hij hoogleraar oude geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Het boek “Thalassa” is het verhaal van zijn afscheidsreis door vele landen aan de Middellandse Zee. Die zou op 10 augustus 2024 beginnen. In het aangrijpende nawoord vertelt Fik dat die...

 De eerste vlog van het jaar 2026 pas op 31 augustus?! Het is echt waar. Beloof ik beterschap? De tijd zal het leren.

Morgen is in onze altijd gezellige maandelijkse Boekenclub in de bibliotheek van Hendrik-Ido-Ambacht het thema “Oude boeken”. Toen ik dat enige tijd geleden vernam, kwamen onmiddellijk de indrukwekkende “Ilias” en “Odyssee” van Homerus bij me op. Dat wordt mijn onderwerp. Daarover nu nadenkend besef ik hoezeer de tijd vliegt. Het is namelijk dit jaar zestig (!) jaar geleden dat ik in de derde klas van het gymnasium onder de bevlogen leiding van toen leraar Grieks Fik Meijer kennismaakte met deze meesterwerken. En die maakten diepe indruk, ook op deze bèta. Fik kon (en kan nog steeds, zie “ Wijn als een Romein ” en “ Thalassa ”) geweldig vertellen, de leerlingen hingen aan zijn   lippen. En hij bracht ons veel bij van het oud-Grieks. Natuurlijk droeg het prachtige verhaal van de “Ilias” over de Trojaanse oorlog daaraan bij. De schaking door Paris, de knappe zoon van koning Priamos van Troje, van de beeldschone Helena vormde de aanleiding tot de veldtocht van een Griekse armada teg...

Marelle Boersma heeft een omvangrijke bibliografie. Van haar vele thrillers zijn “ Vals alarm ”, “ Ciao Sicilia ” en “ De lijst ” hier besproken. Op 1 september 2026 verschijnt “Thuisfront”. Zoals vaak het geval is bij de boeken van Marelle is het verhaal opgebouwd rond enkele belangrijke maatschappelijke thema’s. Het gaat onder meer om pestgedrag op school onder jongeren, wijdverspreid bezit en gebruik van steekwapens, de onbeheersbare kunstmatige intelligentie AI, machtsfactoren, drugshandel en oneigenlijk gebruik van netwerken. Moeder Roxy en haar zeventienjarige dochter Britt Sanders staan centraal in het verhaal. Roxy is van oudsher een getraind militair, en is onder meer uitgezonden geweest naar Uruzgan, samen met haar man Peter. Als bevelvoerend officier toentertijd gaat Roxy nog steeds gebukt onder schuldgevoelens vanwege de dood van Peter, toen haar eenheid in een hinderlaag liep. Maar nu heeft Roxy opnieuw immense problemen. Bij thuiskomst van haar werk als planner bij een ...

Tina Martin is een thrillerschrijfster, woonachtig in de Noord-Zweedse plaats Boden. Zij debuteerde zeer succesvol met “Het appelmeisje”. Haar inmiddels derde boek “De schaduwzus” verscheen in Nederland op 15 augustus 2026. In de serie staat rechercheur Idun Lind in Boden centraal. Haar nichtje Elvira is enkele jaren geleden verdwenen uit een gesloten jeugdzorginstelling. Ze was toen op zeventienjarige leeftijd in barbaarse gevangenschap net bevallen van een meisje. Drie jaar later, in 2022, vindt een vreselijk drama plaats. Terwijl de gasten van een bruiloft voor een kerk staan te wachten, valt een vrouw van de kerktoren te pletter voor de ingang van de kerk. Het blijkt Elvira te zijn. Is het moord of zelfmoord? En waar is haar kind? Politiemensen Calle Brandt en Malmen zijn snel ter plaatse. De meisjesafdeling van de plaatselijke jeugdzorginstelling Bodengärden heeft uitzicht op de kerk. Emma en Kajsa verdringen zich voor het raam om te kunnen zien wat er is gebeurd. Met de geboort...