Jente Posthuma: Waar ik liever niet aan denk

Jente Posthuma debuteerde in 2016 met “Mensen zonder uitstraling”. Dat werd in 2020 gevolgd door “Waar ik liever niet aan denk”, welk boek na vertaling met de titel “What I’d Rather Not Think About” de shortlist van de International Booker Prize 2024 haalde. Voorwaar een aanbeveling om het te gaan lezen.

En die bleek terecht. Centraal staan een tweelingbroer en -zus. Zij blijven naamloos, en worden naar het idee van de als eerste geboren tweelingbroer aangeduid met Een en Twee. Het verhaal wordt verteld door de tweelingzus, de logica daarvan blijkt in de loop van het boek. Het begint zo.

“Waterboarden, zei ik tegen mijn moeder. Dan legt iemand een doek over je gezicht en giet hij er steeds water overheen. Dat voelt als verdrinken. Dat is verdrinken. En dat gaan jullie doen, zei ze. Ja.”

De twee kinderen doen vanaf hun jeugd alles samen. Zij hebben een onlosmakelijke band. Een is homo, hij wordt op school een tijdje gepest en dan is het ineens over. Twee spaart op tamelijk manische wijze truien.

“Op mijn zevenentwintigste had ik honderdtweeënveertig truien en was het tijd om in therapie te gaan. Wat moet je ermee, vroegen mijn vrienden. Het is een collectie, zei ik dan. Ik had geen huisdieren, als ik niets te doen had aaide ik mijn truien.”

Broer en zus studeren beiden Engels. Ze zijn steeds bij elkaar in de buurt, onder meer in New-York. Indertijd actuele zaken als het financiële schandaal en de veroordeling van Bernie Madoff en de vreselijke aanslag op de Twin Towers worden kort aangestipt. Dan gaat Een plotsklaps naar Brazilië en blijft langere tijd weg. Het samenzijn wordt daarmee abrupt verbroken. Doch later komen de twee weer bij elkaar. Het gaat goed, maar wel met ups en downs, Een is depressief. Als de twee 35 jaar zijn, stapt Een uit het leven.

“Mijn broer was weg, en met hem mijn hele verleden. Ik kwam van nergens en ging nergens naartoe.”

Twee is dan al zeven jaar samen met haar vriend Leo, maar haar interpretatie van samenzijn is nogal ongewoon. De dood van Een laat haar niet meer los en leidt tot allerlei overpeinzingen.

“Door zelf te vertrekken kun je ervoor zorgen dat je niet verlaten wordt.”  

Jente Posthuma heeft een wel heel bijzonder boek geschreven. In ogenschijnlijk nonchalante, maar in werkelijkheid zeer afgewogen zinnen schrijft ze in veelal ultrakorte hoofdstukken een indringend verhaal over een tweeling. De thema’s zijn deels zwaar, maar Posthuma verstaat de kunst er de nodige lichtvoetigheid en humor in te verweven zonder de ernst aan te tasten. Het lezen van dit boek is een aparte ervaring, het is zó anders.

“Waar ik liever niet aan denk” is een zeer goed boek en krijgt vier sterren.