Tina Martin: De schaduwzus

Tina Martin is een thrillerschrijfster, woonachtig in de Noord-Zweedse plaats Boden. Zij debuteerde zeer succesvol met “Het appelmeisje”. Haar inmiddels derde boek “De schaduwzus” verscheen in Nederland op 15 augustus 2026. In de serie staat rechercheur Idun Lind in Boden centraal. Haar nichtje Elvira is enkele jaren geleden verdwenen uit een gesloten jeugdzorginstelling. Ze was toen op zeventienjarige leeftijd in barbaarse gevangenschap net bevallen van een meisje. Drie jaar later, in 2022, vindt een vreselijk drama plaats. Terwijl de gasten van een bruiloft voor een kerk staan te wachten, valt een vrouw van de kerktoren te pletter voor de ingang van de kerk. Het blijkt Elvira te zijn. Is het moord of zelfmoord? En waar is haar kind?

Politiemensen Calle Brandt en Malmen zijn snel ter plaatse. De meisjesafdeling van de plaatselijke jeugdzorginstelling Bodengärden heeft uitzicht op de kerk. Emma en Kajsa verdringen zich voor het raam om te kunnen zien wat er is gebeurd.

Met de geboorte in 2005 in Boden van de tweeling Emma en Molly begint een andere verhaallijn die stapsgewijs enkele aanwijzingen bevat rond de geschiedenis van Emma die later een belangrijke rol zal spelen.

Idun Lind is tijdens de dood van Elvira met vakantie met collega Tareq, maar komt ijlings terug. Ze voegt zich in het onderzoeksteam. Mede door nuttige bevindingen in het autopsierapport van forensisch patholoog Svetlana Moritz krijgen de rechercheurs een beeld van Elvira.

Ergens in Boden zit Agnes gevangen onder middeleeuwse omstandigheden. Ook zij is zwanger. Ze wordt op afstand marginaal verzorgd door een onbekende autoritaire persoon die zich Moeder laat noemen.

In instelling Bodengärden heerst een strak regime in de meisjesafdeling. Directrice Viveca Eriksson en de medewerkers Beata en Knuten vormen een opmerkelijk stel mensen met de nodige eigenaardigheden. De meisjes Joanna, Emma en Kajsa gaan onder gewaagde nachtelijke omstandigheden op onderzoek uit in de keldergewelven van het gebouw. Dat leidt tot de nodige spanning en emotie.

Het verhaal wordt op goed gedoseerde wijze gevoed met vele wendingen. Wat mankeert de moeder van Elvira? Wat is er met Molly gebeurd? Na de vondst van Agnes door de drie meisjes ontstaat een bewogen ontknoping met veel emoties en zelfs een miskraam tijdens het ingrijpen van de politiemensen.

In de epiloog die, nogal ongewoon, jaren vóór de hoofdlijn van het verhaal speelt, wordt helderheid gegeven over enkele vitale achtergronden van de latere gang van zaken.

Tina Martin heeft de inspiratie voor dit indringende verhaal opgedaan uit een rapport uit januari 2023 van de Zweedse inspectie voor zorg en hulpverlening over het verscherpte toezicht op instellingen voor gesloten jeugdhulp, in het bijzonder die waar meisjes worden verzorgd. Er bleek sprake van enorme misstanden, waaronder aanrandingen, bedreigingen, geweld en afzondering zonder wettelijke grond.

De schrijfster heeft met veel fantasie een boeiend, spannend verhaal gecomponeerd dat laat zien hoe de soms extreme omstandigheden in de gesloten jeugdzorg tot ontsporingen bij vele betrokken partijen kunnen leiden. De menselijke ellende die daaraan ten grondslag ligt, is realistisch weergegeven. Het is een thriller eigen dat de fictie tot verregaande acties en opmerkelijk gedrag leidt, maar niets is de mens vreemd.

De vertaling uit het Zweeds onttrekt zich vanzelfsprekend aan mijn beoordeling, doch enkele zinsneden doen wel enigszins gewrongen aan. In een boek van netto 468 bladzijden mag dat evenwel geen naam hebben. Het beïnvloedt de waardering niet. Datzelfde geldt voor een enkele onbeantwoorde vraag die zich bij de lezer zal blijven manifesteren.

“De schaduwzus” is een zeer goede thriller en krijgt vier gecompliceerde sterren.