Doortje Smithuijsen: Ik zou uw dochter kunnen zijn

Het Boekenweekessay 2026 “Ik zou uw dochter kunnen zijn” is geschreven door filosoof en journalist Doortje Smithuijsen. Onderwerp van het essay is vanzelfsprekend het thema van de Boekenweek: “Mijn generatie”.

Volgens de flaptekst gaat het niet over alle babyboomers, ook niet over alle millennials. Het gaat over een grote groep welvarende Nederlanders die elkaar beconcurreren vanwege hun verschillende vormen van welvaart.

Het boekje begint met een te ver gezochte metafoor. In een bioscoop verzamelt zich een groep babyboomers die ter plaatse te horen krijgt dat de voorstelling is uitverkocht. Dat leidt tot verbazing omdat er een kwartier voor aanvang nog niemand te zien is behalve de bedoelde groep. Het blijkt te worden veroorzaakt door een digitaal systeem van kaartverkoop. De babyboomers worden daarbij neergezet als digitaal onnozelaars, een grove misvatting inzake een behoorlijk deel van die groep (zeg ik als 73-jarige). Het hoofdstukje eindigt als volgt:

“Dit essay gaat over teleurstelling. Dit essay gaat over de historische, sociologische en maatschappelijke dynamiek die ervoor gezorgd heeft dat twee relatief zeer welvarende en zorgeloze generaties in de relatief zeer welvarende en zorgeloze regionen van een relatief zeer welvarend en zorgeloos land de afgelopen tijd tegenover elkaar zijn komen te staan in een ideologisch onduidelijke maar onderhuids zeer voelbare concurrentiestrijd.”

Daarna volgen soms enigszins zweverige bespiegelingen met breedvoerig woordgebruik, gelardeerd met veel vooral in intellectuele kringen gebezigde woorden die weinig toevoegen over het onderwerp. De lezer, een babyboomer, blijft achter met het gevoel dat hij niet goed weet wat hij gelezen heeft. Het zij toegegeven, het thema van de Boekenweek laat zich niet gemakkelijk behandelen. Maar deze poging is helaas blijven steken in een woordenbrij zonder duidelijke stellingen of onderbouwde conclusies.

Teleurstelling, inderdaad. Ik dacht met weemoed terug aan het erg aardige Boekenweekessay 2025 van Paulien Cornelisse en het fraaie essay van Tommy Wieringa voor de Maand voor de filosofie 2025.