Bernhard Schlink: De voorlezer

Op 25 mei 2026 is hier “De kleindochter” van Bernhard Schlink besproken met als resultaat vijf flonkerende sterren. Dat maakte mij  nieuwsgierig naar het veel oudere, veelvuldig bejubelde boek “De voorlezer” van Schlink, voor het eerst in Nederland verschenen in 1996.

De vijftienjarige gymnasiast Michael Berg (!) krijgt hulp van de 36-jarige Hanna Schmitz, als hij op straat ziek wordt. Korte tijd daarna brengt hij de vrouw bloemen als dank voor haar steun. Als hij haar later weer opzoekt, ontstaat er door een in Michaels ogen erotische scène snel een liefdesrelatie. De vrijpartijen wisselen elkaar in hoog tempo af. Zij zijn niet écht expliciet beschreven.

Hanna is tramconductrice waardoor het stel steeds rekening moet houden met haar onregelmatige diensten. Er ontstaat een nieuw ritueel bij hun ontmoetingen ten huize van Hanna: Michael leest haar eerst enige tijd voor, dan douchen ze en daarna vrijen ze hartstochtelijk. Veel later blijkt waarom het voorlezen zo belangrijk is.

Ondanks zijn vele schoolverzuim vanwege zijn ziekte slaagt Michael er toch in over te gaan naar de vierde klas. Dan komen er voor het eerst meisjes in zijn klas, en Sophie trekt zijn aandacht. Er ontstaan lichte spanningen tussen Hanna en Michael, en plotsklaps verdwijnt Hanna. Ze moet verhuisd zijn.

Jaren later studeert Michael rechten. Met een werkgroep volgt hij in 1965 intensief een strafproces tegen oud-nazi’s en doet daarbij een schokkende ontdekking. Hij volgt het proces met ongewone belangstelling. Het gaat over afschuwelijke misdaden in WO II.

Achttien jaar later komt het moment dat Hanna zijn pad weer zal kruisen. Michael kijkt ernaar uit, doch het lot beslist anders. Kort voor hun hernieuwde ontmoeting vindt er een vreselijk drama plaats dat alles op zijn kop zet. Spoilers liggen in groten getale op de loer, dus blijft het hierbij.

Bernhard Schlink heeft een zeer aangename, gepolijste schrijfstijl. Hij is een rasverteller en houdt de lezer gemakkelijk bij de les. Lijkt “De voorlezer” in eerste instantie een nogal puberaal verhaal, al snel blijkt dat het verhaal diepe lagen kent en vol menselijk drama zit. Het is meteen  duidelijk waarom dit boek de internationale doorbraak van Schlink is geworden. Het kent vele zware thema’s die op een even subtiele als krachtige wijze worden behandeld.

Het is onontkoombaar: ook “De voorlezer” is een buitengewoon goed boek, en krijgt vijf sterren.