Erik Jan Harmens: Iets wat beklijft

In het onvolprezen tv-programma VPRO Boeken van 4 oktober was schrijver en dichter Erik Jan Harmens een van de gasten. Het als altijd boeiende interview door Lotje IJzermans vestigde de aandacht op “Iets wat beklijft”, het nieuwe boek van Harmens.

En dat blijkt een wel heel apart werk. In netto 209 bladzijden staan (nagenoeg) evenzovele korte tot zeer korte teksten over de meest uiteenlopende zaken des levens. In de flaptekst worden die teksten “soms grappige, dan weer poëtische maar altijd scherpe vignetten” genoemd. Harmens geeft zijn observaties in korte, krachtige taal weer. Veelal gaan die over de absurdistische wereld waarin wij leven.

Het is vrijwel onbegonnen werk om een duidelijk overzicht van het boek te schetsen. De her en der te vinden flaptekst geeft een goed beeld van het geheel. Uit de vele stukjes volgt hier een willekeurige keuze.

“In korte tijd op verschillende manieren naar dezelfde eenheid kunnen kijken, zoiets is ook het geval bij gewicht.

Als je een niet te tillen boodschappentas even neerzet, is-ie als je ‘m weer oppakt  soms ineens wél te tillen.

Al voelt een blok beton van 2500 kilo op je voet (denk ik) elke keer even zwaar.”

“Een groot deel van de nacht denk ik aan slapen. Wat ik dan dus niet doe.”

“Als de avond valt zeggen mensen vaak: ‘Het wordt alweer donker.’

Ik zou pas iets zeggen als het ’s avonds niét donker wordt.”

“Het niets kan veel gedaantes aannemen. Het ene niets is het andere niet.

‘Niets’ is iets heel anders dan ‘niets-na-iets’. In dat niets-na-iets blijf je je klaarmaken voor de terugkeer van iets.

Dat het niet komt, is alleen maar een bevestiging dat het in aantocht is.”

Erik Jan Harmens heeft een toegankelijke schrijfstijl. De stukjes tekst die soms enigszins verloren op een hele pagina staan, zijn gemakkelijk te lezen, maar de inhoud vergt soms enig filosofisch gevoel. Op andere momenten is de boodschap eenvoudig en helder.

Het boek kent door zijn uitvoering veel minder tekst dan de 209 bladzijden doen vermoeden. Het leent zich er dan ook prima voor om af en toe een paar pagina’s te lezen. De teksten zijn vrijwel alle losstaand van elkaar.

“Iets wat beklijft” is zeker anders dan anders en krijgt drie heldere sterren die staan voor een goed boek.