Boekrecensies van Charles Kuijpers

Marelle Boersma heeft een omvangrijke bibliografie. Van haar vele thrillers zijn “ Vals alarm ”, “ Ciao Sicilia ” en “ De lijst ” hier besproken. Op 1 september 2026 verschijnt “Thuisfront”. Zoals vaak het geval is bij de boeken van Marelle is het verhaal opgebouwd rond enkele belangrijke maatschappelijke thema’s. Het gaat onder meer om pestgedrag op school onder jongeren, wijdverspreid bezit en gebruik van steekwapens, de onbeheersbare kunstmatige intelligentie AI, machtsfactoren, drugshandel en oneigenlijk gebruik van netwerken. Moeder Roxy en haar zeventienjarige dochter Britt Sanders staan centraal in het verhaal. Roxy is van oudsher een getraind militair, en is onder meer uitgezonden geweest naar Uruzgan, samen met haar man Peter. Als bevelvoerend officier toentertijd gaat Roxy nog steeds gebukt onder schuldgevoelens vanwege de dood van Peter, toen haar eenheid in een hinderlaag liep. Maar nu heeft Roxy opnieuw immense problemen. Bij thuiskomst van haar werk als planner bij een ...

Tina Martin is een thrillerschrijfster, woonachtig in de Noord-Zweedse plaats Boden. Zij debuteerde zeer succesvol met “Het appelmeisje”. Haar inmiddels derde boek “De schaduwzus” verscheen in Nederland op 15 augustus 2026. In de serie staat rechercheur Idun Lind in Boden centraal. Haar nichtje Elvira is enkele jaren geleden verdwenen uit een gesloten jeugdzorginstelling. Ze was toen op zeventienjarige leeftijd in barbaarse gevangenschap net bevallen van een meisje. Drie jaar later, in 2022, vindt een vreselijk drama plaats. Terwijl de gasten van een bruiloft voor een kerk staan te wachten, valt een vrouw van de kerktoren te pletter voor de ingang van de kerk. Het blijkt Elvira te zijn. Is het moord of zelfmoord? En waar is haar kind? Politiemensen Calle Brandt en Malmen zijn snel ter plaatse. De meisjesafdeling van de plaatselijke jeugdzorginstelling Bodengärden heeft uitzicht op de kerk. Emma en Kajsa verdringen zich voor het raam om te kunnen zien wat er is gebeurd. Met de geboort...

Op 4 augustus 2026 verscheen “Moordlust”, de vierde thriller van Machteld van Zalingen. Het verhaal is evenals twee eerdere boeken van deze schrijfster opgebouwd rond de sympathieke in Apeldoorn werkzame rechercheur Manon Dijkgraaf. In de proloog ontvouwt zich in 2003 een absurd tafereel waarin een zieke geest de regie voert. In 2013 wordt bij sloopwerkzaamheden op zorgterrein Veldwijk in Ermelo een in plastic gewikkeld stoffelijk overschot gevonden. Manon vormt samen met haar collega’s Magnus, Guus en Jodie het onderzoeksteam in deze zaak. De identiteit van de dode wordt vooralsnog niet achterhaald. Wel wordt een onnatuurlijke doodsoorzaak vastgesteld. De privéomstandigheden van Manon vormen een rode draad. Ze woont sinds enige tijd samen met officier van justitie Thijs die een vrouw en dochter op Curaçao heeft. Hij beweert te zijn gescheiden en is naar het eiland toe om de voogdij van zijn dochter te regelen. Dat loopt allesbehalve van een leien dakje. Thijs komt terecht in een bek...

Op 15 april 2026 verscheen “Herinneringen van twee schaakvrienden” van Jan Timman en Hans Böhm. Timman mocht dat helaas niet meer meemaken; hij overleed op 18 februari 2026. Het gezamenlijk geschreven boek van bijna 340 bladzijden bestaat grotendeels uit een weergave van vele gesprekken tussen vrienden voor het leven Jan en Hans over hun belevenissen in het schaakleven en daarbuiten. Tijdens die gesprekken was Timman al ernstig ziek. Deze korte boekbespreking draagt bij uitzondering een strikt persoonlijk stempel van mij. Het is in casu onmogelijk te objectiveren, wat ik als recensent steeds zoveel mogelijk probeer. Als schaker en nagenoeg leeftijdsgenoot (nu bijna 74) van hen heb ik de verrichtingen van beiden vanaf het begin meegemaakt en gevolgd. In mijn jonge jaren heb ik zelfs tweemaal tegen Jan Timman gespeeld in de KNSB-competitie in wedstrijden van Volmac tegen LSG. Hij was toen “pas” internationaal meester en al veel te sterk voor mij. Timman drong later door tot de absolute...

In juni 2026 verscheen “Ik hou van mij” van Sander van Leeuwen. Het is de biografie van zanger, cabaretier en schrijver Harrie Jekkers. Voor de Jekkers-kenners is het een heerlijk boek. Natuurlijk staat er veel bekends in, maar Jekkers is heel openhartig en vertelt ook over zaken die niet eerder in de openbaarheid kwamen. Van Leeuwen heeft vele gesprekken met Jekkers gevoerd en die opgetekend tot een interessant verhaal, deels in vraag- en antwoordvorm. Harrie had in Den Haag een gelukkige jeugd. Zijn vader en moeder waren goed voor hem en zijn oudere broer Paul. Zijn ooms waren ruwe bolsters, hetgeen leidde tot een typische Jekkersgrap over de gevangenis. “En beviel het een beetje in de gevangenis”, vroeg ik hem op de volgende verjaardag. Hij keek me aan. “Nee”, zei hij. “Harrie, weet je wat het is met de bajes?” “Nee”, zei ik naïef. “Je ken d’r niet uit.” Na een korte aanvaring met het ruwe zeemansleven moet Harrie in militaire dienst. Hij weet daar binnen enkele weken met S5 uit...

Ilja Gort behoeft geen nadere introductie. Veel informatie is elders op deze blog te vinden in de bespreking van elf (!) eerdere, zeer lezenswaardige boeken van zijn hand, laatstelijk van “ Château Migraine ”. Zijn coproductie met emeritus-hoogleraar Fik Meijer “ Wijn als een Romein ” uit 2022 is zonder meer interessant, én leuk. “Grand Café du Malheur” verscheen op 10 juni 2026. Het is een spannende roman met de Ilja kenmerkende heerlijke, soms licht absurdistische humor. Fleur Blom heeft in een opwelling om een nieuw leven te beginnen een oud, vervallen café gekocht in Valfleury-en-Provence. De vorige eigenaresse Madeleine is om onduidelijke redenen met de noorderzon vertrokken. Met haar medewerkers Elodie, Lou en Pierre weet Fleur van het café weer een gezellige ontmoetingsplaats voor de dorpsbewoners te maken. Valfleury heeft markante inwoners. Zij hebben een vastomlijnd dagritueel waarin het café een belangrijke rol speelt. Burgemeester Jean-Claude is een tamelijk louche figuur ...

Jente Posthuma debuteerde in 2016 met “Mensen zonder uitstraling”. Dat werd in 2020 gevolgd door “Waar ik liever niet aan denk”, welk boek na vertaling met de titel “What I’d Rather Not Think About” de shortlist van de International Booker Prize 2024 haalde. Voorwaar een aanbeveling om het te gaan lezen. En die bleek terecht. Centraal staan een tweelingbroer en -zus. Zij blijven naamloos, en worden naar het idee van de als eerste geboren tweelingbroer aangeduid met Een en Twee. Het verhaal wordt verteld door de tweelingzus, de logica daarvan blijkt in de loop van het boek. Het begint zo. “Waterboarden, zei ik tegen mijn moeder. Dan legt iemand een doek over je gezicht en giet hij er steeds water overheen. Dat voelt als verdrinken. Dat is verdrinken. En dat gaan jullie doen, zei ze. Ja.” De twee kinderen doen vanaf hun jeugd alles samen. Zij hebben een onlosmakelijke band. Een is homo, hij wordt op school een tijdje gepest en dan is het ineens over. Twee spaart op tamelijk manische ...

Mathijs Deen is auteur van onder meer vijf Waddenthrillers. De eerste twee “De Hollander” en “De duiker” (nota bene winnaar van De Gouden Strop 2024) zijn hier om onnaspeurlijke redenen niet aan bod gekomen. “Na “ De redder ” (2024; 4,5*) en “ De loods ” (2025; 4*) is nu het laatste deel aan de orde. “De visser” begint in 1945 als Lieuwe Cupido (de opa van de uit de eerdere delen bekende rechercheur Liewe Cupido) met zijn zoon Jan in Duitsland op zoek gaat naar zijn in de oorlog gevorderde vissersschip TX13. Zij treffen het aan in Neuharlingersiel. In de volgende scène wordt op 25 april 1984 in de haven van Borkum een verzwaard lijk gevonden dat in verregaande staat van ontbinding verkeert. De identiteit is een blijvend raadsel. Het verhaal gaat dan verder in 2017. Liewe Cupido en zijn vriendin Miriam komen op Texel terug van de crematie van Liewes moeder. Er blijkt iemand in het huis van moeder te zijn geweest die naar iets op zoek was. Bij de bespreking van het testament van moeder...

  Op 7 mei 2026 verscheen na “Land van echo’s” en “Spiegeldagen” de derde roman van Mark H. Stokmans. “De Byzantijn” met als ondertitel “Een Venetiaans epos” is een lijvig boek van netto 574 in klein lettertype dichtbedrukte pagina’s. Markies Alessandro Apolinare Ortolani is het middelpunt van het verhaal. Hij heeft de Nederlandse schrijver Ruben (waarschijnlijk een alter ego van Stokmans) uitgenodigd om zijn levensverhaal aan te horen en vervolgens op te tekenen. Wordt het een waarachtige (auto)biografie van Ortolani of staat het bol van de fantasie? Sandro (de korte aanduiding van Ortolani) wordt in Venetië geboren in 1918 als zoon van Elio, een boekdrukker en boekbinder, en Lara in een arme familie. Zijn leven in de Italiaanse stad en enkele landen in Zuid-Amerika ontrolt zich in vijf “akten” die zich in verschillende opeenvolgende periodes afspelen. In zijn jonge jaren is Sandro bevriend met de oversekste Piero en opschepper Lucio met zijn sterke verhalen over zijn ervaringen...

Op 25 mei 2026 is hier “ De kleindochter ” van Bernhard Schlink besproken met als resultaat vijf flonkerende sterren. Dat maakte mij nieuwsgierig naar het veel oudere, veelvuldig bejubelde boek “De voorlezer” van Schlink, voor het eerst in Nederland verschenen in 1996. De vijftienjarige gymnasiast Michael Berg (!) krijgt hulp van de 36-jarige Hanna Schmitz, als hij op straat ziek wordt. Korte tijd daarna brengt hij de vrouw bloemen als dank voor haar steun. Als hij haar later weer opzoekt, ontstaat er door een in Michaels ogen erotische scène snel een liefdesrelatie. De vrijpartijen wisselen elkaar in hoog tempo af. Zij zijn niet écht expliciet beschreven. Hanna is tramconductrice waardoor het stel steeds rekening moet houden met haar onregelmatige diensten. Er ontstaat een nieuw ritueel bij hun ontmoetingen ten huize van Hanna: Michael leest haar eerst enige tijd voor, dan douchen ze en daarna vrijen ze hartstochtelijk. Veel later blijkt waarom het voorlezen zo belangrijk is. Onda...

Frank van Zwol is onder meer schrijver van de geweldige serie thrillers rond de aansprekende oud-marinier en MIVD-agent Tom Brandt. Het op 1 november 2023 verschenen boek “ Speciale opdracht ” was na eerdere zeer goede thrillers in deze serie het absolute hoogtepunt met vijf kraakheldere sterren. Op 4 juni 2026 verschijnt “Zeewolf”. Het verhaal gaat over uiterst actuele en angstwekkende problematiek. Sabotageactiviteiten in internationale wateren door de Russische schaduwvloot zijn meer dan incidenteel in het nieuws. De zeebodem ligt vol met kwetsbare objecten als pijpleidingen en internetkabels. Die zijn in toenemende mate doelwit van kwaadwillenden in het kader van een hybride oorlog. De infrastructuur van de Noordzee wordt voortdurend bewaakt door SEA-SEC, een in Scheveningen gevestigde kleine organisatie met hightechmedewerkers en geavanceerde technieken. Directeur Richard Harding overlijdt onder verdachte omstandigheden, het heeft er alle schijn van dat hij is omgebracht met een...

De thriller “ Niets gezien ” van Shanna de Jong uit april 2025 kreeg hier ondanks twee in de recensie vermelde kritiekpunten als “fraai debuut” vier sterren. Op 7 mei 2026 verscheen “Geen weg terug”. Het boek van netto 436 pagina’s draait om Julia Leeuwestein die het verhaal vertelt als ik-figuur. Zij woont in Amersfoort met echtgenoot Pepijn en dochter Carice (13). Julia is officier van justitie en maakt in een procedure een belangrijke inschattingsfout rond belangenverstrengeling. Ze wordt tot haar frustratie op non-actief gesteld. Julia heeft veel last van denkbeelden over een man die haar voortdurend stalkt. Anderen denken dat het waandenkbeelden zijn. Als ze in een zoektocht naar zichzelf verblijft op de camping Domaine de Val-des-Dolents in de Ardennen, treedt door een noodweer de nabijgelegen rivier Amblève buiten haar oevers. Dat leidt tot dramatische gebeurtenissen: er worden menselijke resten gevonden en een vrouw raakt vermist. Julia krijgt een goede band met campingeige...

Op 21 april 2026 verscheen het boekje –in de woorden van de schrijfster het pamflet- “De machtscode” van Marietje Schaake. Zij is na een tienjarig lidmaatschap van het Europese Parlement sinds 2019 als docent verbonden aan het Cyber Policy Center van de Stanford University in Californië. Schaake is een technologie-expert bij uitstek. In haar betoog staat het gebrek aan interesse in techbeleid bij de politiek centraal. Dat is een gegeven dat tot groeiende problemen leidt rond het gebruik van AI (artificial intelligence/kunstmatige intelligentie) in democratieën. Het is het kernonderwerp van dit boekje. “Wie de controle heeft over de AI-infrastructuur, bepaalt welke informatie miljarden mensen bereikt, welke vragen als legitiem worden beschouwd en welke antwoorden als waarheid worden gepresenteerd.” Dit wordt getypeerd met de term “machtscode”. AI is een welhaast ongrijpbaar fenomeen en kent zowel boeiende uitdagingen als enorme gevaren. “AI is ons leven ingeslopen voordat we goed ...

Het essay “Duidelijkheid” voor de Maand van de filosofie 2024 is van de hand van NRC-journalist Tom-Jan Meeus. Het was in een stapel boeken verzeild en onbedoeld in het vergeetboek geraakt. Bij toeval dook het nu weer op. Onderwerp is het veranderde taalgebruik in de Nederlandse politiek vanaf de eeuwwisseling. In vroeger tijden waren de formuleringen in politieke kringen mistig, wollig en verhullend. Daar zat een gedachte achter. “Geheimtaal suggereert deskundigheid en is tegelijk een middel om de burger op afstand te houden.” Onder invloed van de in 2002 vermoorde Pim Fortuyn kwam daar verandering in. In die tijd ontstond een obsessie voor communicatie. Die werd in latere jaren aangewakkerd door met name Geert Wilders. Zijn duidelijke maar ook grove taal werd, zij het veelal in mindere mate, ook gevolgd door andere politici met alle gevolgen van dien voor het functioneren van de democratie. Je kunt in Den Haag uiteindelijk alleen de baas blijven door nooit de baas te spelen, aldu...

April 2026 is de vijfentwintigste jaarlijkse maand van de filosofie. Elk jaar, voor het eerst in 2002, verschijnt er een essay in dit kader. Roxane van Iperen schreef dit jaar “Ik zie wat ik geloof”. Dat is zoals het tegenwoordig gaat, in tegenstelling tot het rationele “ik geloof wat ik zie”. Het is een indringende verhandeling over de houdgreep waarin Big Tech en de techmiljardairs ons hebben. Die is ontstaan in de wereldwijde ontwikkeling van mens naar markt. “Het was een volgende stap: de marktlogica betrok de geest en Big Tech kon er vervolgens zijn wingewest van maken. Niet om arbeid of grondstoffen te oogsten, maar onze tijd, aandacht en emoties. Hersenen werden het nieuwe goud.” Door de ingebouwde verslavende werking van de algoritmes in de diverse sociale media op internet ontstond een geheel andere wereld. “Een samenleving bevolkt door kleuters, overgeleverd aan primaire, emotionele reacties, niet langer gecureerd door enige ratio of reflectie.” Het is de vraag of er ...

“Absolute democratie” van Ilja Leonard Pfeijffer verscheen op 3 februari 2026. Het boek bevat vijftig artikelen van zijn hand in chronologische volgorde die verschenen tussen 6 januari 2024 en 13 december 2025 in de Belgische krant De Morgen. Eerder schreef Pfeijffer zijn imponerende “ Alkibiades ” over de bakermat van de democratie, het oude Athene. In “Absolute democratie” staan nu diepgaande, onrustbarende en ook angstwekkende observaties en analyses over de hedendaagse ontwikkeling van de democratie in de wereld, in het bijzonder in Europa en de Verenigde Staten. Pfeijffer woont in Genua en begint zijn beschouwingen met opmerkingen over de nieuwjaarstoespraak 2024 van de Italiaanse president Sergio Mattarella die zich kritisch uitlaat over de neofascistische partij van premier Meloni en de zorgwekkende ontwikkeling van de politiek in zijn land. “Zijn redevoering mondde uit in een vurig pleidooi tegen de onverschilligheid dat hij kracht bijzette met exempla van maatschappelijke ...

 Op 11 januari 2026 is hier het amusante boekje “ Er kan er maar één de baas zijn! ” van Jax Pruis besproken. Het vervolg daarop heet “Hoe ouder hoe leuker!”. Filosofische dwergteckel Jax behandelt daarin in korte hoofdstukjes de kunst van het ouder worden. Op amusante wijze komen allerlei aspecten daarvan voorbij, steeds weer voorzien van een levensles. In vijfendertig onderhoudende stukjes komt werkelijk van alles aan de orde. De lezer ontdekke het zelf, het is zeer de moeite waard. Temeer omdat het geen enkele moeite kost het boekje ontspannen te lezen. Het is ook uitermate geschikt als voorleesboek: één hoofdstukje voor het slapen en Klaas Vaak komt gegarandeerd langs. Als voorbeeld twee van de levenslessen die overigens zonder uitzondering toepasbaar zijn. “Neem jezelf niet te serieus, zelfs niet als je denkt dat je alles beter weet. Een beetje zelfspot en zachtheid maken het leven stukken lichter, voor jezelf én voor je omgeving.” “Het leven is te kort voor zorgen over ...

Het op 17 februari 2026 verschenen boek “Een woord voor” van Eva Meijer is gebaseerd op een oorspronkelijke gedachte. Wat gebeurt er als er ineens woorden uit onze moerstaal spoorloos verdwijnen, maar dan ook letterlijk. Mik is timmerman, Uma is dichter en Agnes is taalkundige. Deze mensen spelen samen met de leden van het kabinet de hoofdrol in het intrigerende verhaal. Als het woord “achteloos” in het niets verdwijnt, merkt niemand dat op. Het woord is nergens meer te vinden, en niemand kan het nog gebruiken. Het fenomeen gaat opvallen als er successievelijk steeds meer woorden verdwijnen en het moeilijk blijkt daarvoor aanvaardbare alternatieven met eenzelfde betekenis te vinden. Het wordt onrustig in het land, en de politiek gaat zich ermee bezighouden als er een taalstrijd ontstaat na de verdwijning van het woord “geel”. Twee groepen staan tegenover elkaar: de ene gebruikt daarvoor het woord “zon”, de andere het woord “kaas”. Het kabinet onderkent de ernst. “ ‘We moeten iets doe...

Op 13 maart 2026 verscheen “Nederblues” van Loek Dekker en Ben Maarleveld. Het is een fraai overzicht van de ontwikkeling van de bluesmuziek bij diverse toonaangevende Nederlandse popgroepen. Na een inspirerend voorwoord van de steengoede zangeres Tineke Schoemaker van de band “Barrelhouse” (luister op Spotify naar bijvoorbeeld “Almost there”) blijkt uit de “Verantwoording” dat buurjongen Charles de blijvende belangstelling van auteur Ben Maarleveld voor de Nederblues al op zeer jonge leeftijd heeft veroorzaakt. Dat moet nu meer dan 55 jaar geleden zijn geweest! De boeiende inleiding over de geschiedenis van de blues in algemene zin biedt een historisch kader van dit intrigerende muziekgenre. Het is een interessante verhandeling over de oude tijden waarin tijdens de slavernij deze muziek ontstond als een soort troost in de ontberingen van destijds. Over de toonaangevende Nederlandse formaties die zich volledig of deels met bluesmuziek bezighielden, geeft het boek in acht afzonderlijk...

Op 20 februari 2026 verscheen de nieuwe roman van Carl Slotboom. Hij maakte eerder al indruk met de hier besproken boeken “ Bevroren tijd ”(2022; 4*), “ Weer net als eerst ”(2023; 5*) en “ De tijd voorbij ”(2025; 4*). Met het prachtige en ontroerende “Dag Nina” heeft hij nu een waar meesterwerk afgeleverd. De openingsscène is een beeldend beschreven storm die rond het huis van de 36-jarige vrijgezel Paul van Berkel giert. Mooie natuurtaferelen strelen het oog van de lezer. Het lijkt een metafoor van de onrust die in het verhaal met regelmaat de kop zal opsteken. Paul heeft al een jaar of vier een latrelatie met Sophie. Zij laten elkaar vrij maar houden ook veel van elkaar. Sophie wil zich niet binden en beiden gedijen goed in deze situatie. Dan wordt het heftig: Pauls vader Otto blijkt beginnende vasculaire dementie te hebben, waarbij hij in een voor zijn omgeving moeilijke ontkenningsfase zit. “Het leven is als een zeepbel, die ieder moment uit elkaar kan spatten en daardoor alles...