Boekrecensies van Charles Kuijpers

Morgen is in onze altijd gezellige maandelijkse Boekenclub in de bibliotheek van Hendrik-Ido-Ambacht het thema “Oude boeken”. Toen ik dat enige tijd geleden vernam, kwamen onmiddellijk de indrukwekkende “Ilias” en “Odyssee” van Homerus bij me op. Dat wordt mijn onderwerp. Daarover nu nadenkend besef ik hoezeer de tijd vliegt. Het is namelijk dit jaar zestig (!) jaar geleden dat ik in de derde klas van het gymnasium onder de bevlogen leiding van toen leraar Grieks Fik Meijer kennismaakte met deze meesterwerken. En die maakten diepe indruk, ook op deze bèta. Fik kon (en kan nog steeds, zie “ Wijn als een Romein ” en “ Thalassa ”) geweldig vertellen, de leerlingen hingen aan zijn   lippen. En hij bracht ons veel bij van het oud-Grieks. Natuurlijk droeg het prachtige verhaal van de “Ilias” over de Trojaanse oorlog daaraan bij. De schaking door Paris, de knappe zoon van koning Priamos van Troje, van de beeldschone Helena vormde de aanleiding tot de veldtocht van een Griekse armada teg...

Vanochtend kwam via een persbericht van Uitgeverij Pluim het trieste nieuws dat Lieke Marsman is overleden. Zij was al jaren ernstig ziek en is slechts 35 jaar geworden. In deze blog besprak ik op 25 maart 2025 haar indrukwekkende boek “ Op een andere planeet kunnen ze me redden ”. Haar avond als gast in “Zomergasten” is al bijna vier jaar geleden, maar staat me nog bij als de dag van gisteren. Haar positiviteit toen was werkelijk adembenemend. In de media is al veel aandacht besteed aan haar overlijden. Heel bijzonder is het artikel op Carend . Op 9 juni a.s. komt haar laatste boek "De dichter en de duivel" uit, de synopsis is uitermate intrigerend. Luister hier naar het door haar voorgedragen indrukwekkende gedicht " In mijn mand ".

Mooie vooruitzichten op leesgebied zijn altijd zeer aangenaam. Met dank aan de betrokken uitgevers liggen er op dit moment maar liefst drie boeken van kloek formaat ter lezing klaar die bij mij hoge verwachtingen wekken. Het zijn: “Ik zal de wereld breken” van Lex Noteboom (558 pagina’s) wiens “ De Man met Duizend gezichten ” enkele jaren geleden insloeg als een bom met vijf glanzende sterren; “De Byzantijn” van Mark H. Stokmans (582 pagina’s); En last but not least “Zeewolf” van Frank van Zwol (324 pagina’s) wiens boeken zonder uitzondering zeer hoog scoren bij mij. Zijn laatste “ Speciale opdracht ” van 1 november 2023 was van de buitencategorie. Komende week is de agenda zó vol dat er weinig leestijd zal zijn. Daarna wordt dat vermoedelijk anders …

  Op 27 april 2026 is Edith Eva Eger op 98-jarige leeftijd overleden. Zij schreef een van de meest indrukwekkende boeken die ik ooit heb gelezen. In 2017 verscheen “The choice” dat een jaar later als “De keuze” werd uitgebracht in Nederland.  Het is het levensverhaal van haar, een vrouw met een sterke geest en een ongelooflijk doorzettingsvermogen, zoals vooral, maar niet alleen, bleek in de Tweede Wereldoorlog. Het boek is hier besproken op 10 februari 2019 en daardoor inmiddels enigszins in de vergetelheid geraakt. Daaraan moet het absoluut nu weer even worden ontrukt, want het is een ongekend optimistisch levensverhaal dat ook in de huidige onzekere tijd alle aandacht verdient. Eger was in de Tweede Wereldoorlog bekend als de ballerina van Auschwitz, onder welke titel in 2025 van haar een boek werd uitgebracht dat grotendeels is gebaseerd op “De keuze”. In Wikipedia is veel meer over haar te vinden. Een bijzonder mens is niet meer. Zij was een voorbeeld voor velen. ...

Deze week worden vanaf maandag op vijf achtereenvolgende dagen weer de nieuwe afleveringen uitgezonden van de onvolprezen “Eus’ boekenclub”. Werd dat programma in voorgaande jaren in de vooravond uitgezonden, dit jaar is in een vlaag van verstandsverbijstering besloten het laat in de avond te plaatsen. Eenmaal om 22:15 u., driemaal om 22:40 u. en eenmaal zelfs om 23:00 u. En dan vindt men vervolgens dat de kijkcijfers laag zijn. Elk weldenkend mens begrijpt meteen hoe dat komt. De meeste mensen hebben namelijk een gezonde dosis slaap nodig om overdag naar behoren te kunnen functioneren. En wat zeggen die kijkcijfers nu nog sinds de introductie van interactieve tv? Velen kijken het programma de volgende dag, al dan niet opgenomen. En die worden uiteraard niet meegeteld. De eerste aflevering van maandagavond was een schot in de roos: een interessante gedachtewisseling met Splinter Chabot over diens nieuwe boek, en een boeiend gesprekje in de rubriek “De Taalapotheek” met de sympathieke...

Het Boekenweekgeschenk 2026 is geschreven door Hendrik Groen alias Peter de Smet. De door een faillissement werkloos geraakte filiaalmanager van een schoenwinkel Anton Struik (61) droomt nog steeds van een reis vanuit Italië naar Nederland met een Piaggio. Dat is een mini-vrachtwagentje met een pruttelmotor, zeer lage topsnelheid en drie wielen. Op een feestje van zijn zus ontmoet Anton haar buurvrouw Marieke Bollegraaf (58). Na een aarzelend begin raken de twee aan de praat met behulp van de nodige alcoholische versnaperingen. En ze besluiten samen de Piaggio-droom van Anton te verwezenlijken. De relatie van Mariekes dochter Wendy strandt. Zij meldt zich bij haar moeder, en die ziet daarin een mooie kans om de zorg voor haar twee katten over te laten aan Wendy, waardoor ze met Anton naar Italië kan. “Marieke was Wendy’s kamer aan het opruimen. Of eigenlijk zat ze op het bed en bladerde door oude fotoalbums vol stilgezet geluk. Er werd aangebeld, ze schrok op; was het al zo laat? Z...

In de indrukwekkende Tempelzaal van het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden vond vanmiddag de presentatie plaats van het nieuwe boek “Thalassa” van emeritus-hoogleraar Fik Meijer. Oergodin Thalassa (het Griekse woord voor zee) werd door de oude Grieken gezien als de personificatie van de Middellandse Zee. Na een korte, leuk persoonlijk getinte introductie door Job Lisman van Uitgeverij Prometheus vertelde de inmiddels 83-jarige Meijer op de van hem bekende bevlogen wijze voor een groot publiek over de achtergronden van het boek dat er door een persoonlijk drama in augustus 2024 bijna niet was geweest. Fik bespreekt in zijn publicatie in 284 pagina’s een dertigtal locaties die een rol rond de Middellandse Zee speelden in de oudheid. Dat heeft geleid tot diepgaande bespiegelingen die vooral voor geïnteresseerden in oude geschiedenis interessant zijn. Velen kochten ter plaatse het boek en zorgden voor een lange rij bij de signeersessie. Ik zag die rij tevoren al aankomen en had het vóór...

Gisteren zijn de zes nominaties voor deze prijs bekend gemaakt. Opmerkelijk genoeg heb ik er daarvan slechts twee gelezen. Maar dat zijn dan ook absolute toppers. Er was voor mij geen twijfel mogelijk: mijn stem gaat naar het weergaloze “ De nomade ” van Anya Niewierra dat hier de kwalificatie “buitengewoon goed” kreeg. Maar ook het genomineerde “ Liften naar de hemel ” van Lex Paleaux is zeer lezenswaardig, het kreeg van mij vier sterren ofwel “zeer goed”. Anya won eerder de NS Publieksprijs 2023 met het al even briljante “De Camino”. Ik had toentertijd de grote eer dat boek te mogen aanprijzen in het tv-programma EenVandaag van 11 oktober 2023. Wellicht heeft mijn aanbeveling iets aan de uitverkiezing bijgedragen. Ook al heb ik vier van de zes genomineerde boeken niet gelezen, voor mij is het zonneklaar dat Anya Niewierra een huzarenstukje gaat uithalen door ten tweeden male de prijs in de wacht te slepen. De geschiedenis van de prijs laat zien dat zulks overigens zeker geen unic...

Het leven is één groot leerproces, zo blijkt vanochtend weer eens. Het lemma “proefdruk” in Van Dale kent een ten dele verrassende omschrijving:   “eerste afdruk van een prent of plaat, dienend als proef” In mijn argeloosheid meldde ik gisteren op mijn Facebookpagina en in kleine kring elders de aankomst hier thuis van de proefdruk van het boek in wording over mijn late liefde. Dat is dus strikt genomen niet juist, want verbazenderwijs wordt in dat verband niet gesproken over een proefdruk, maar over een drukproef. Dat woord omschrijft Van Dale als volgt: “afdruk van zetsel (ook van platen), aan de auteur gezonden ter correctie van mogelijke fouten of misvattingen” Ook hier dekt de vlag de lading echter niet helemaal. Want wat is het geval? Na het tweede lustrum van het leven met mijn lief Lucy ontstond het plan daarover een boek te schrijven. In de eerste periode van uitvoering van dat plan bleek dat een boek schrijven wel even iets anders is dan een boek van een ander recen...

Het is maar liefst anderhalf jaar geleden dat hier een “ boekblokje ” verscheen. Dat is een stukje waarin komende vermoedelijk mooie boeken worden aangekondigd. Sindsdien heb ik zonder blokje vele tientallen prachtige boeken gelezen en besproken. Recentelijk is ook het schrijven van mijn eigen boek afgerond, zodat er weer zuivere leestijd beschikbaar is. Het is nu de allerhoogste tijd voor een nieuw boekblokje, want er is weer veel moois op komst. Ik geef hier een kleine selectie van wat “op de plank” ligt. Loes den Hollander: Een halve leugen Op 7 oktober a.s. verschijnt de eenendertigste thriller van deze geweldige schrijfster. Ik heb hem al mogen lezen, maar zal mijn recensie pas op de verschijningsdatum publiceren.  Een tipje van de sluier kan ik wel oplichten: het is een van haar allerbeste boeken! Cilla en Rolf Börjlind: Schaduwspel De tiende thriller rond Olivia Rönning en Tom Stilton belooft wederom veel. De Börjlinds behoren tot mijn absolute Scandinavische favor...

Na een heerlijke vakantie in Puglia, waar we geen boekwinkels maar wel enkele mooie stadjes en veel zeer slechte wegen vol gaten tegenkwamen, waren mijn lief en ik deze week in het mondaine Drentse Uffelte in de buurt van Darp, het dorp uit de schitterende thriller “ Speciale opdracht ” van Frank van Zwol. Uffelte is een geschikte uitvalsbasis voor bezoeken aan Groningen en Zwolle. En daar sloeg het boekenvirus weer toe. In Groningen staat vlakbij de Martinitoren een bijzonder gestileerd gebouw met de naam Forum. Het is maar liefst 45 meter hoog. Er blijkt, verdeeld over diverse verdiepingen, onder meer een fraaie bibliotheek in gehuisvest te zijn. Tussen de boekenkasten staat zomaar een poolbiljart. Vanaf de hoge roltrappen is er fraai uitzicht op de vele boekenkasten. Moeiteloos vinden we “Luchtplaats” en de biografie van Eva Cassidy. Het is een ware belevenis die door de vele roltrappen en doorkijkjes even doet denken aan het ook zo prachtige Depot in Rotterdam. Boekhandel Van d...

Door een schitterend filmpje –in haar altijd mooie taalgebruik een EerbeToon- van De Perkamentdichter Kimm Mulder werd ik wakker geschud. Het is vandaag exact 25 jaar geleden dat Toon Hermans overleed. Bij de hedendaagse jeugd zal hij nauwelijks bekend zijn, vrees ik. Maar voor ontelbare anderen is hij onvergetelijk. Hij was, zoals men vroeger zei, één van de grote drie als het over cabaretiers ging. Voor wie dat niet weet: de andere twee waren Wim Sonneveld en Wim Kan. Voor mij stond Toon onbetwist op nummer één. Zijn vele onemanshows waren van een onovertroffen kwaliteit. Toon combineerde op een unieke manier schijnbaar onnozele humor met momenten van échte diepgang. Zijn geschreven werk is zeer het lezen waard. In 2020 zei ik dat hier in “ Humor is een manier van overleven ”, en in 2024 kwam het fraaie boekje “ Een versje voor jou ” van Toon aan bod. In de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw heb ik Toon diverse malen in het theater gezien. En dat was steeds genieten in ho...

Het zal de aandachtige lezer van deze blog vast wel zijn opgevallen dat de gemiddelde score aan sterren van de hier besproken boeken vrij hoog is. Van de zestien in het jaar 2025 tot 7 april met sterren gewaardeerde boeken (bij twee bleek het geven van sterren niet opportuun) kregen maar liefst zeven boeken de maximale vijf sterren. Twee kregen viereneenhalve ster en de overige zeven kregen het predicaat zeer goed en daarmee vier sterren. Hoe komt dat? Ben ik als schrijver van boekrecensies met het stijgen der jaren minder kritisch geworden of zijn er andere oorzaken? Ben ik tegenwoordig milder in mijn oordeel? Ontegenzeggelijk is er dit jaar tot nu toe sprake van een ware sterrenregen, nog   stralender dan in voorgaande jaren. Toch ben ik niet milder geworden in mijn oordeelsvorming, denk ik. De kern van de zaak is de voorselectie van de te lezen boeken. Er komen elk jaar steeds meer prachtige boeken uit, veel te veel om allemaal te lezen. Ik heb ook nog een leven. Aangezien bij...

Vanmiddag was er een bijeenkomst bij boekhandel De Vries Van Stockum in Den Haag met Boris Dittrich. De opkomst was niet erg groot, wel was het een uitgelezen gezelschap. Gespreksonderwerp was “Vuurgloed”, het nieuwe boek van Boris. Ik heb het hier al besproken, een buitengewoon goed en inhoudsrijk verhaal. Dittrich gaf op heldere en interessante wijze toelichting op het boek en de achtergronden en thema’s ervan, zoals onder meer femicide, grensoverschrijdend gedrag en toelaatbaarheid van wraak. Er was ruimte voor het stellen van vragen, waarbij ik me niet onbetuigd liet. Het was een korte, maar leuke bijeenkomst. Minder prettig waren de verkeersperikelen zowel op de heen- als de terugweg. Mede vanwege wegwerkzaamheden ontstond grote drukte en was de terugweg vele kilometers langer door een enorme omleiding. Het mocht de pret niet drukken. Het weerzien na zeven jaar (zie “ Boris Dittrich in Roosendaal ”) was gewoon aangenaam.   

Het leesjaar 2024 was er alweer een om in te lijsten. Dat gebeurt dan ook hieronder met een lijstje van de dertien boeken met de maximale waardering van vijf sterren. Die staan voor de kwalificatie “buitengewoon goed”. Het zijn werken in diverse genres. Dat maakt het soms lastig uit te leggen waarom volkomen onvergelijkbare boeken eenzelfde waardering krijgen. Ik klap hier uit de school met het gegeven dat mijn lieftallige echtgenote Lucy het zeker niet altijd met mij eens is. Maar ja, een recensent behoort zijn onafhankelijkheid te bewaren. Dit jaar las en recenseerde ik 59 boeken. Door de zorgvuldige voorselectie waren er ook vele zeer goede (vier sterren). Toch waren er ondanks de veelbelovende flaptekst of andersoortige intrigerende aankondiging ook vier boeken die ik niet heb uitgelezen. Ze spraken mij na tientallen bladzijden om diverse redenen nog steeds niet aan, en dan besluit ik ze terzijde te leggen. De desbetreffende uitgever krijgt van mij altijd een berichtje met opgaaf v...

 Het leesjaar 2024 is bijna voorbij. Vele prachtige boeken boden weer volop leesgenoegen. Op oudejaarsdag verschijnt op deze blog een korte beschouwing daarover. De vlog hieronder geeft alvast een korte preview. 

In het verleden heb ik meermalen al dan niet badinerende columns geschreven over clichés en (andere) dooddoeners in boeken en andere geschriften. Zie in dit kader “ Het is zoals het is ”, “” De puzzelstukjes vallen in elkaar ”, “ Dit boek leest als een trein ” en “ Niets is wat het lijkt; een onuitroeibaar cliché? ” Al een flink aantal maanden valt me een zinnetje op dat met enige frequentie te zien is in nieuw verschenen boeken in diverse genres. Het is de titel van dit Kuijpje. Om (voor mij) volstrekt duistere redenen lijkt dit fysieke kunststukje van de eerste orde gemeengoed te worden in schrijversland. Dat is enigszins gegeneraliseerd, doch het kan geen toeval zijn dat ik dat zinnetje de laatste tijd zo vaak tegenkom bij sterk uiteenlopende schrijvers. Helaas zijn de vindplaatsen niet vastgelegd. Opmerkelijk daarbij is dat het uitvoeren van deze halsbrekende beweging klaarblijkelijk is voorbehouden aan mensen van de vrouwelijke kunne. Of daar een psychologische of een fysieke re...

Anya Niewierra schreef naast haar veeleisende baan als algemeen directeur van Visit Zuid-Limburg (de vroegere VVV} solo vijf fantastische boeken. Volgtijdelijk zijn het “ Vrij uitzicht ” (2013), “ Het dossier ”(2017), “ Het bloemenmeisje ” (2020), “ De Camino ” (2021) en “ De nomade ”(2024). Niet iedereen had haar boeken al vroeg op de korrel. De doorbraak bij het grote lezerspubliek kwam met “De Camino” dat een mega-bestseller werd. En dat was een volkomen terecht succes, want het verhaal van dat boek is buitengewoon aansprekend. Het is zó goed dat ik het toentertijd voor Anya vrijwel onmogelijk achtte het niveau ervan te evenaren laat staan te overtreffen. Maar ze deed dat wel met haar bijzonder fraai gecomponeerde vijfde boek. Deze week ontstond een in Nederland niet eerder vertoond huzarenstukje. Alle (jawel, u leest het goed) boeken van Anya staan in de Spanning Top 20 van de Stichting CPNB. De twee meest recente boeken staan zelfs op de eerste twee plaatsen in de ranglijst! Een...

Van Gert-Jan van den Bemd (1964) las ik eerder twee mooie romans. Zijn eerste roman “De verkeerde vriend” is mij destijds helaas ontgaan, maar vervolgens maakten “ Na de val ” (2019; 4*) en “ Branco & Julia " (2022; 4*) grote indruk met hun originaliteit en de fraaie, zorgvuldige en gepolijste schrijfstijl van Gert-Jan. Vanaf mei 2022 keken velen reikhalzend uit naar een nieuw boek van Van den Bemd.   Bovenstaande foto verscheen tot mijn vreugde op 28 april 2024 op de Facebookpagina van de schrijver. Uit de bijbehorende tekst werd duidelijk dat het nieuwe boek er op korte termijn aan komt. De titel is “Lex”, het is de voornaam van de hoofdpersoon Lex Houtdijk. De door Herman Houbrechts ontworpen cover van het boek ziet er zo uit als hij (naar verwachting) de eindstreep haalt.  Desgevraagd kreeg ik van Gert-Jan een samenvatting van het verhaal. “Lex is de laatste tijd niet de plezierigste man om mee samen te leven. Zijn beslissing om zijn baan op te zeggen en fullti...

Voor een fervente boekenlezer is de stad Utrecht een waar genot. Al eerder was hier aandacht voor de gigantische boekenkasten van de Utrechtse graffitikunstenaar en muurschilderaar Jan Heinsbroek. Een paar dagen geleden bleek het prachtige gedicht “Lente” van Koos Meinderts in de Kalverstraat in Utrecht te bewonderen te zijn. Het is opgedragen aan Aleksej Navalny. Vandaag waren mijn lief Lucy en ik in Utrecht. We bezochten allereerst de prachtige, imposante boekhandel Broese aan de Oudegracht. Deze winkel is een waar eldorado voor de boekenliefhebber. Maar liefst 90.000 boeken zijn er te zien en te koop. Alle denkbare genres zijn vertegenwoordigd, zowel Nederlandstalig als anderstalig, vooral Engels. Ik zou er wel een hele dag kunnen doorbrengen. Bedrijfsleidster van Broese is Grietje Braaksma. Wij kennen haar nog van jaren geleden toen Grietje de spil was van de unieke, helaas niet meer bestaande boekhandel Grand Theatre in Breda. Ze was gelukkig vandaag aanwezig en als altijd in voor...