Boekrecensies van Charles Kuijpers

In het onvolprezen tv-programma VPRO Boeken van 4 oktober was schrijver en dichter Erik Jan Harmens een van de gasten. Het als altijd boeiende interview door Lotje IJzermans vestigde de aandacht op “Iets wat beklijft”, het nieuwe boek van Harmens. En dat blijkt een wel heel apart werk. In netto 209 bladzijden staan (nagenoeg) evenzovele korte tot zeer korte teksten over de meest uiteenlopende zaken des levens. In de flaptekst worden die teksten “soms grappige, dan weer poëtische maar altijd scherpe vignetten” genoemd. Harmens geeft zijn observaties in korte, krachtige taal weer. Veelal gaan die over de absurdistische wereld waarin wij leven. Het is vrijwel onbegonnen werk om een duidelijk overzicht van het boek te schetsen. De her en der te vinden flaptekst geeft een goed beeld van het geheel. Uit de vele stukjes volgt hier een willekeurige keuze. “In korte tijd op verschillende manieren naar dezelfde eenheid kunnen kijken, zoiets is ook het geval bij gewicht. Als je een niet te ...

In 2020 maakte Jannie Regnerus hier indruk met haar prachtige novelle “ Het wolkenpaviljoen ”. Op 4 september 2026 verscheen haar nieuwe boek “Voorbij de dagen”. Opnieuw is het een boekje van bescheiden formaat, maar met een fraaie inhoud. Het begint met de allebei met een ander gehuwde Lukas en Lena die in het donker samen op één fiets de stad doorkruisen. Lena staat daarbij op de bagagedrager. Als geen ander weet Regnerus in prachtige, originele taal het tafereel te schetsen. “Zodra het voorwiel het water klieft, rimpelt de plas in oliekleurige cirkels uiteen.” De twee zijn verliefd en zien elkaar aanvankelijk wekelijks in een museum of een galerie. In cursieve stukjes staan steeds korte overpeinzingen van Lukas. “Een groot gevoel van tederheid overviel me toen ik je voor het eerst zag. Liefst had ik je ter plekke in mijn armen genomen. Het was iets in de manier waarop je je hoofd hield, licht schuin, de onderzoekende blik in je ogen. Hoe je met je rechterhand steeds die ene on...

“Teder is de dood” is de debuutthriller van de Amerikaanse Sash Bischoff. Het verhaal is geïnspireerd door het werk van de legendarische schrijver F. Scott Fitzgerald. Het draait in hoofdzaak om de verfilming van diens boek “Tender is the night” onder regie van Kurt Royall met in de hoofdrol de populaire actrice Lila Crayne. Zij is recent verloofd met die regisseur. Lila is in het kader van de voorbereiding op haar rol in therapie gegaan bij de beminnelijke Jonah Gabriel. In de proloog is sprake van een gewelddadige situatie. Vervolgens ebt de spanning zeer snel volledig weg. Een verjaardagsfeestje voor Kurt komt uitvoerig aan de orde. Lila vraagt Kurt ten huwelijk ondanks hun grote verschil in leeftijd. Daarna kabbelt het verhaal verder met uitvoerige beschrijvingen van de presentatie van de filmplannen voor een groep investeerders en andere betrokkenen en vervolgens over de gang van zaken op de filmset. Met regelmaat worden vertrouwelijke notities van Jonah geciteerd over diens ges...

Dinsdagavond 6 oktober vond in het filiaal van de bibliotheek Delft in de wijk Voorhof een open avond plaats met twee Nederlandse topauteurs op thrillergebied. Veelzijdig boekenkenner Alek Dabrowski sprak daar met Michael Berg en Mathijs Deen. Van Michael Berg, pseudoniem van Michel van Bergen Henegouwen, heb ik alles gelezen. Hij debuteerde in 2008 met “Twee zomers”, dat werd gevolgd door nog elf thrillers. De boeken zijn zonder uitzondering van hoge kwaliteit. Volgende maand komt “Finale” uit, het laatste deel in de trilogie “De Mergellandmoorden”. Berg won in 2013 De Gouden Strop met “Nacht in Parijs”. Andere boeken van hem werden genomineerd voor De Diamanten Kogel en De Gouden Strop. “ Terugkeer ” (Mergellandmoorden 1) won recentelijk de Hebban Thrillerprijs 2026, en “ Vergelding ” (Mergellandmoorden 2) won De Gouden Strop 2026, voorwaar een grootse prestatie. Sinds 27 april 2018, de startdatum van deze blog, zijn de vijf sindsdien verschenen boeken van Michael hier besproken. M...

De campagne van de CPNB Zomerlezen 2026 liep van 10 juni tot en met 8 juli. Het geschenkboekje was “Petit Café du Bonheur” van Ilja Gort. Een erg grappig lichtvoetig verhaal over de Nederlandse Fleur Blom die op reis met platonische vriend Ton in de Provence bij een oud café belandt. De uitspanning blijkt á vendre. Enigszins beneveld door de wijn raken de twee aan de praat met makelaar Deschamps. Ton brengt een laag bod uit dat de volgende dag blijkt te zijn aanvaard. En zo koopt Fleur ongewild het café waarvan de eigenaresse spoorloos is. Ton gaat verder op reis waardoor Fleur alleen voor diverse uitdagingen komt te staan. Met enige hulp slaat zij zich daar doorheen. Het boekje is de opmaat voor de te zelfder tijd verschenen, hier besproken roman “ Grand Café du Malheur ”. Ilja Gort heeft al een flink aantal veelal lichtvoetige romans op zijn naam. Maar liefst twaalf ervan zijn hier besproken. Ik ben een fan van zijn boeken, maar ook van allerlei andere genres, waaronder zware liter...

Begin 2025 was de zestienjarige Quintin de hoofdpersoon in de prachtige roman “ Liften naar de hemel ” van Lex Paleaux. Zijn levensverhaal gaat verder in het op 1 september 2026 verschenen “In het licht van de leugen”. Dit nieuwe boek kan zonder problemen als standalone worden gelezen, maar de voorgeschiedenis maakt het verhaal extra interessant en verklaarbaar. Inmiddels is Quintin 17 jaar. Hij krijgt verkering met Juna, met wie hij een intense relatie krijgt. Tegelijkertijd wordt hij door de louche impresario Rafael ontdekt als zanger. Deze werpt zich op als zijn manager en sleept hem samen met de nogal aparte jongemannen Wart, Jurre en Youssef van hot naar her voor korte optredens of nog minder dan dat. Als Quintin daarvan een filmpje terugziet, vindt hij het helemaal niks. Maar toch gaat hij ermee door. Zijn eigen beleving van de optredens wordt er intussen niet beter op. Quintin verhuist vanuit het hoge noorden naar Hoogland, vlakbij Amersfoort. Hij verblijft daar enige tijd bij...

 Elbert Dijkgraaf is hoogleraar in de Empirische economie van de publieke sector aan de Erasmusuniversiteit Rotterdam. Op 30 juni 2026 verscheen zijn debuutroman en techno-thriller “De trage vorm van een algoritme”. Het is een verhaal over een hoogst actueel thema: de invloed van kunstmatige intelligentie (AI) in het algemeen en op de ontwikkeling van de wetenschap in universiteiten in het bijzonder. Kernthema is de vraag of AI op grote schaal bruikbaar is op de universiteit of juist zoveel mogelijk moet worden gemeden. Als Chat GPT een nieuwe statistische analyse in luttele seconden blijkt te kunnen uitvoeren waar mensen een gigantisch veelvoud van die tijd nodig hebben om hetzelfde te bereiken, stelt de ik-persoon, hoogleraar, de vraag die de titel van het boek wordt. “Ben ik nu de trage vorm van een algoritme?” In de hooglerarenvergadering wordt er door collega’s laatdunkend gedaan over de mening van de verteller (hierna te noemen: V) over de toepasbaarheid van AI in de wete...

Eerder zijn hier “ De dag dat ik mijn naam veranderde ” (2020) en “ Rimpeling ” (2025) van Bibi Dumon Tak besproken. Beide boeken waren zeer goed. Op 3 juli 2026 verscheen haar novelle “Zomer op de gifbelt”. Het is een zeer indringend verhaal over de Volgermeer (polder) ten noorden van Amsterdam. Het is een gebied waar jarenlang enorme hoeveelheden afval werden gestort. Er liggen naast “gewoon” afval vele tienduizenden vaten met zwaar giftige stoffen. Onder meer gaat het om het zgn. 2,4,5-T ofwel trichloorfenoxyazijnzuur, dat in de Vietnamoorlog de basis vormde voor het beruchte ontbladeringsmiddel Agent Orange. Een al even naargeestig bijproduct ervan is dioxine dat op andere plaatsen tot internationale gifschandalen leidde. In de Volgermeer is deze grootste gifbelt van West-Europa afgedekt met een laag folie omdat opruimen te veel geld zou kosten. Een schoolvoorbeeld van wanstaltig overheidsbeleid waarvoor volgende generaties zullen moeten opdraaien. Dumon Tak is in 2025 vele dagen...

Op 11 februari 2026 presenteerde emeritus-hoogleraar Fik Meijer (1942) in het Rijksmuseum voor Oudheden op de van hem bekende bevlogen wijze zijn boek “ Thalassa ”. Het belandde meteen op mijn stapel te lezen boeken, en was door grote drukte pas kortgeleden aan de beurt. En wat was het genieten! Thalassa was bij de oude Grieken de oergodin van de zee. Het woord betekent ook zee. De Middellandse Zee speelde in de oudheid een grote rol bij de Grieken en Romeinen en ook bij andere volkeren in de wijde omtrek. Meijer die na zijn studie begon als leraar Grieks op het Bonaventuralyceum in Leiden, is altijd een adembenemende verteller geweest, dat is mij uit eigen wetenschap sinds halverwege de jaren zestig bekend. Rond de eeuwwisseling werd hij hoogleraar oude geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Het boek “Thalassa” is het verhaal van zijn afscheidsreis door vele landen aan de Middellandse Zee. Die zou op 10 augustus 2024 beginnen. In het aangrijpende nawoord vertelt Fik dat die...

 De eerste vlog van het jaar 2026 pas op 31 augustus?! Het is echt waar. Beloof ik beterschap? De tijd zal het leren.

Morgen is in onze altijd gezellige maandelijkse Boekenclub in de bibliotheek van Hendrik-Ido-Ambacht het thema “Oude boeken”. Toen ik dat enige tijd geleden vernam, kwamen onmiddellijk de indrukwekkende “Ilias” en “Odyssee” van Homerus bij me op. Dat wordt mijn onderwerp. Daarover nu nadenkend besef ik hoezeer de tijd vliegt. Het is namelijk dit jaar zestig (!) jaar geleden dat ik in de derde klas van het gymnasium onder de bevlogen leiding van toen leraar Grieks Fik Meijer kennismaakte met deze meesterwerken. En die maakten diepe indruk, ook op deze bèta. Fik kon (en kan nog steeds, zie “ Wijn als een Romein ” en “ Thalassa ”) geweldig vertellen, de leerlingen hingen aan zijn   lippen. En hij bracht ons veel bij van het oud-Grieks. Natuurlijk droeg het prachtige verhaal van de “Ilias” over de Trojaanse oorlog daaraan bij. De schaking door Paris, de knappe zoon van koning Priamos van Troje, van de beeldschone Helena vormde de aanleiding tot de veldtocht van een Griekse armada teg...

Marelle Boersma heeft een omvangrijke bibliografie. Van haar vele thrillers zijn “ Vals alarm ”, “ Ciao Sicilia ” en “ De lijst ” hier besproken. Op 1 september 2026 verschijnt “Thuisfront”. Zoals vaak het geval is bij de boeken van Marelle is het verhaal opgebouwd rond enkele belangrijke maatschappelijke thema’s. Het gaat onder meer om pestgedrag op school onder jongeren, wijdverspreid bezit en gebruik van steekwapens, de onbeheersbare kunstmatige intelligentie AI, machtsfactoren, drugshandel en oneigenlijk gebruik van netwerken. Moeder Roxy en haar zeventienjarige dochter Britt Sanders staan centraal in het verhaal. Roxy is van oudsher een getraind militair, en is onder meer uitgezonden geweest naar Uruzgan, samen met haar man Peter. Als bevelvoerend officier toentertijd gaat Roxy nog steeds gebukt onder schuldgevoelens vanwege de dood van Peter, toen haar eenheid in een hinderlaag liep. Maar nu heeft Roxy opnieuw immense problemen. Bij thuiskomst van haar werk als planner bij een ...

Tina Martin is een thrillerschrijfster, woonachtig in de Noord-Zweedse plaats Boden. Zij debuteerde zeer succesvol met “Het appelmeisje”. Haar inmiddels derde boek “De schaduwzus” verscheen in Nederland op 15 augustus 2026. In de serie staat rechercheur Idun Lind in Boden centraal. Haar nichtje Elvira is enkele jaren geleden verdwenen uit een gesloten jeugdzorginstelling. Ze was toen op zeventienjarige leeftijd in barbaarse gevangenschap net bevallen van een meisje. Drie jaar later, in 2022, vindt een vreselijk drama plaats. Terwijl de gasten van een bruiloft voor een kerk staan te wachten, valt een vrouw van de kerktoren te pletter voor de ingang van de kerk. Het blijkt Elvira te zijn. Is het moord of zelfmoord? En waar is haar kind? Politiemensen Calle Brandt en Malmen zijn snel ter plaatse. De meisjesafdeling van de plaatselijke jeugdzorginstelling Bodengärden heeft uitzicht op de kerk. Emma en Kajsa verdringen zich voor het raam om te kunnen zien wat er is gebeurd. Met de geboort...

Op 18 juli 2024 is hier de fraaie dichtbundel “ Déjà Nu ” van Kimm Mulder alias De Perkamentdichter besproken. De lovende woorden daarover zijn onverkort van toepassing op het “Boeketje Troost” van Kimm. Daarin zijn 32 gedichten opgenomen, verdeeld in twee even grote delen geheten “Hart” en “Ziel”. De gedichten zijn mooi, direct begrijpelijk en fijnzinnig. Het boekje is uitermate geschikt als geschenk tot troost voor iemand in rouw vanwege het verlies van een geliefde, zoals achterop staat “om een lichtje aan te doen in het donker”. De prachtige slotregels van een van de gedichten zijn veelzeggend en een aanbeveling als geen andere: ik blijf geloven dat jij er bent en niet slechts was  

Op 4 augustus 2026 verscheen “Moordlust”, de vierde thriller van Machteld van Zalingen. Het verhaal is evenals twee eerdere boeken van deze schrijfster opgebouwd rond de sympathieke in Apeldoorn werkzame rechercheur Manon Dijkgraaf. In de proloog ontvouwt zich in 2003 een absurd tafereel waarin een zieke geest de regie voert. In 2013 wordt bij sloopwerkzaamheden op zorgterrein Veldwijk in Ermelo een in plastic gewikkeld stoffelijk overschot gevonden. Manon vormt samen met haar collega’s Magnus, Guus en Jodie het onderzoeksteam in deze zaak. De identiteit van de dode wordt vooralsnog niet achterhaald. Wel wordt een onnatuurlijke doodsoorzaak vastgesteld. De privéomstandigheden van Manon vormen een rode draad. Ze woont sinds enige tijd samen met officier van justitie Thijs die een vrouw en dochter op Curaçao heeft. Hij beweert te zijn gescheiden en is naar het eiland toe om de voogdij van zijn dochter te regelen. Dat loopt allesbehalve van een leien dakje. Thijs komt terecht in een bek...

Na “ Moordzuchtig brein ” en “ De asielmoorden ” van Gerard Legerstee is thans diens in juli 2026 verschenen thriller “Pil des doods” aan bod. Privédetective Jack Looman tracht in opdracht van haar ouders de vermissing van de zestienjarige Kimberley Molaard op te helderen. Het bezoek van Vera Vellinga leidt tot een tweede opdracht. Haar broer Johan, een makelaar, is in zijn huis dood onderaan de trap gevonden. De politie gaat uit van een noodlottig ongeval, maar Vera gelooft dat niet. Uit een kort intermezzo twee jaar eerder lijkt duidelijk waarom Jack de politie heeft verlaten. Daar ligt een onzinnige zware beschuldiging van een vrouwelijke collega aan ten grondslag. In diverse korte hoofdstukken komen heftige gebeurtenissen langs die verband lijken te houden met het gebruik van vervuilde xtc-pillen. Oude bekende, inmiddels tot inspecteur gepromoveerde Leonie van de Bergh krijgt een belangrijke rol in het onderzoek dat gelet op de omvang van de casuïstiek hoge prioriteit krijgt. Er ...

Op 9 juli 2026 verscheen “Isola’s testament” van Tatiana de Rosnay. Haar fenomenale roman “Haar naam was Sarah” staat nog steeds in mijn geheugen gegrift, maar is hier niet besproken omdat het boek dateert uit 2007, ver voor de start van deze blog. Het zou ongetwijfeld de maximale waardering hebben gekregen. Audrey Nash is het centrale karakter in het nu te bespreken boek. Zij is al jaren gescheiden van Jon en woont met haar veertienjarige tweeling Tim en Ned in de Londense wijk Muswell Hill. Ze werkt in de boekhandel van de bejaarde, begripvolle mevrouw Topaz. Als ze op de radio hoort dat bestsellerschrijfster Marlo von Graf (echte naam Marlène Tavelle) is verdronken in het Meer van Annecy, gaan haar gedachten terug naar hun gezamenlijke studententijd in Norwich. Audrey en Marlo volgden daar dertig jaar eerder colleges creatief schrijven. Ze raakten in die tijd bevriend, maar er ontstond ook spanning omdat de knappe “golden girl” Marlo verliefd werd op en uiteindelijk trouwde met La...

Op 15 april 2026 verscheen “Herinneringen van twee schaakvrienden” van Jan Timman en Hans Böhm. Timman mocht dat helaas niet meer meemaken; hij overleed op 18 februari 2026. Het gezamenlijk geschreven boek van bijna 340 bladzijden bestaat grotendeels uit een weergave van vele gesprekken tussen vrienden voor het leven Jan en Hans over hun belevenissen in het schaakleven en daarbuiten. Tijdens die gesprekken was Timman al ernstig ziek. Deze korte boekbespreking draagt bij uitzondering een strikt persoonlijk stempel van mij. Het is in casu onmogelijk te objectiveren, wat ik als recensent steeds zoveel mogelijk probeer. Als schaker en nagenoeg leeftijdsgenoot (nu bijna 74) van hen heb ik de verrichtingen van beiden vanaf het begin meegemaakt en gevolgd. In mijn jonge jaren heb ik zelfs tweemaal tegen Jan Timman gespeeld in de KNSB-competitie in wedstrijden van Volmac tegen LSG. Hij was toen “pas” internationaal meester en al veel te sterk voor mij. Timman drong later door tot de absolute...

In juni 2026 verscheen “Ik hou van mij” van Sander van Leeuwen. Het is de biografie van zanger, cabaretier en schrijver Harrie Jekkers. Voor de Jekkers-kenners is het een heerlijk boek. Natuurlijk staat er veel bekends in, maar Jekkers is heel openhartig en vertelt ook over zaken die niet eerder in de openbaarheid kwamen. Van Leeuwen heeft vele gesprekken met Jekkers gevoerd en die opgetekend tot een interessant verhaal, deels in vraag- en antwoordvorm. Harrie had in Den Haag een gelukkige jeugd. Zijn vader en moeder waren goed voor hem en zijn oudere broer Paul. Zijn ooms waren ruwe bolsters, hetgeen leidde tot een typische Jekkersgrap over de gevangenis. “En beviel het een beetje in de gevangenis”, vroeg ik hem op de volgende verjaardag. Hij keek me aan. “Nee”, zei hij. “Harrie, weet je wat het is met de bajes?” “Nee”, zei ik naïef. “Je ken d’r niet uit.” Na een korte aanvaring met het ruwe zeemansleven moet Harrie in militaire dienst. Hij weet daar binnen enkele weken met S5 uit...

Wouter Dehairs behoort tot de absolute top van de Vlaamse thrillerschrijvers. Tweemaal won hij de prestigieuze Hercule Poirotprijs : in 2021 met “ Nachtstad ” en in 2025 met “ Harde regen ”. Ook zijn andere boeken “ Lockdown ” (2017), “ De graffitimoorden ” (2019) en “ Brussel blues ” (2023) waren zeer goed. Op 20 mei 2026 verscheen het vijfde deel in de reeks rond het markante privédetective-duo Keller Brik en Gwen Van Meer. In “Brussel Noir” is een seriemoordenaar actief in de Belgische hoofdstad. Of zijn de slachtoffers de resultante van een bendeoorlog binnen de drugsmaffia? Na een avontuurtje met een studente vindt Pieter-Jan Ceyssens in een koelkast op straat menselijke resten. Het is het begin van een turbulent vervolg waarin enkele moorden op vitale punten in de stad plaatsvinden. Het politieteam met diverse oude bekenden staat bij gebrek aan duidelijke sporen vooralsnog voor een raadsel. Tot overmaat van ramp wordt de ervaren hoofdinspecteur Rina Verstrepen geschorst vanwege...